Tầm soát tình trạng dinh dưỡng

Mục tiêu của tầm soát dinh dưỡng là xác định người bị suy dinh dưỡng hay có nguy cơ bị sụt cân nhanh dẫn đến suy dinh dưỡng để tiến hành các biện pháp can thiệp dinh dưỡng phù hợp. Một công cụ tầm soát tốt có các đặc tính sau:

  • Có giá trị (công cụ đo lường chính xác cái định đo)
  • Đáng tin cậy (đạt được các kết quả tương tự khi tầm soát được lặp lại dưới cùng các điều kiện)
  • Tận dụng thông tin có sẵn
  • Dễ thực hiện
  • Chi phí thấp

Công cụ tầm soát suy dinh dưỡng (Malnutrition Screening Tool – MST)

MST, được phát triển và xác nhận tính giá trị ở các bệnh nhân ung thư là một điển hình phù hợp với  tất cả các tiêu chí này. MST dựa vào các thông tin về cảm giác ngon miệng và tình trạng sụt cân ngoài ý muốn gần đây. Nó được tính theo thang điểm 0-5. Bệnh nhân được xem là có nguy cơ suy dinh dưỡng nếu họ có điểm số trong khoảng 2-5. Điểm càng cao thì nguy cơ càng cao.

Để đạt hiệu quả tối đa, việc tầm soát dinh dưỡng nên là một phần của việc chăm sóc hàng ngày cho các bệnh nhân ung thư. Nhưng việc kiểm tra chỉ đem lại ít lợi ích nếu nó không được theo dõi bằng một sự đánh giá dinh dưỡng và một kế hoạch can thiệp dinh dưỡng.

Công cụ tầm soát suy dinh dưỡng MST

Câu hỏi

 

Điểm

Gần đây bạn có sụt cân ngoài ý muốn không?

 

Không

0

 

Không chắc lắm

2

 

Qua câu hỏi
kế tiếp

Nếu có, bạn đã sụt bao nhiêu ký?

 

1-5

1

 

6-10

2

 

11-15

3

 

>15

4

Bạn có bị tình trạng ăn uống kém do giảm cảm giác ngon miệng hay không?

 

Không

0

 

1

 

Tổng cộng*

 

* Số điểm > 2 = bệnh nhân có nguy cơ bị suy dinh dưỡng

Đánh giá dinh dưỡng

Đánh giá dinh dưỡng thì phức tạp hơn việc tầm soát dinh dưỡng và thường được thực hiện bởi một chuyên gia dinh dưỡng hay thầy thuốc lâm sàng có kiến thức liên quan. Một cuộc đánh giá dinh dưỡng bao gồm việc đánh giá các yếu tố sau:

  • Bệnh sử y khoa
  • Bệnh sử dinh dưỡng
  • Khám thực thể

Các số đo nhân trắc học (phổ biến nhất là thể trọng, nhưng thường bao gồm chu vi cánh tay và đo các nếp gấp da bằng thước cặp).

Các thông tin xét nghiệm (như albumin, pre-albumin huyết thanh, tổng số tế bào bạch cầu lympho).

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng truyền thống dựa vào các dữ liệu lâm sàng và xét nghiệm khách quan để đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân. Gần đây hơn, các thầy thuốc và bệnh nhân đã kêu gọi đưa vào những đo lường kết quả hướng vào bệnh nhân như tình trạng chức năng và chất lượng sống.

Nhu cầu bao gồm cả các đo lường chủ quan mô tả tình trạng chức năng là một trong các lý do mà bảng Đánh giá toàn diện chủ quan từ bệnh nhân (Patient-generated subjective global assessment – PG-SGA) đã được chấp nhận rộng rãi để đánh giá dinh dưỡng cho các bệnh nhân ung thư.

PG-SGA

PG-SGA được mô phỏng từ bảng Đánh giá Toàn diện Chủ quan (Subjective Global Assessment – SGA) để đặc biệt sử dụng cho các bệnh nhân ung thư và đã được xác nhận tính giá trị.

PG-SGA có 2 phần:
  • Phần đầu là bệnh sử do bệnh nhân điền
  • Phần thứ hai là phần khám thực thể được một chuyên gia chăm sóc sức khỏe hoàn tất.

PG-SGA tạo ra một điểm số tổng để chỉ rõ có hay không có nguy cơ dinh dưỡng và một điểm số xác định mức độ nguy cơ. Mức độ nguy cơ được xác định giúp các thầy thuốc lâm sàng lựa chọn loại can thiệp dinh dưỡng phù hợp.